Category: Stories

पुर्व-कमैया कौशल्या चौधरीको परिवार ३ पुस्तादेखि नै कमैया थिए। उनी बाल्यकालमा जमिन्दारका लागि बिना ज्याला काम गर्थिन्। उनको परिवारमा धेरै जस्तो बेला खान नै पुग्दैन थियो। केटी भएकाले उनीले सानोमा पढ्ने अवसर धेरै पाइनन्। तर पनि उनी एक स्थानिय स्तरको महिला संगठनमा सचिव भने भइन्। त्यसपछि उनी थारु मुक्तिका लागि एक संस्थाको कोषाध्यक्ष बनेर राति-राति बैठकमा जान्थिन्। २०५७ को आन्दोलन सुरु भएपछि भने उनी दिन-रात आन्दोलनमा नै लागेर बिताइन्। अहिले भने उनी लुथरन विश्व महासंघमा आबध्द छिन्। Born to a family bonded in labour as a Kamaiya for three generations, Kaushalya Chaudhary is an ex-Kamaiya woman who has spent her life committed to fighting for this struggle. Her childhood was one of hardship; born into servitude, she often had to work for her landlord, even without wages. Despite this, her family rarely had enough money for food. While she had not pursued enough education, she did become the secretary of a local feminist organization. Later, she managed to become a treasurer for a Tharu-rights-oriented institution fighting the Kamaiya system. Often operating in secrecy; she spent her nights in covert meetings for the Tharu cause. Eventually, as the revolution rolled out in 2057 B.S., she would spend day and night protesting and participating in rallies across the country. Currently, she is affiliated with Lutheran World Federation.

सुन्दरी चौधरीको जन्म एक खेती गर्ने परिवारमा भएको थियो। कमैँया नभएतापनि ऋण चुकाउन उहाँका बुवाले उनलाई जमिन्दारका घरमा पठाए। उनले त्यहाँ धेरै हिंसा, शोषण र उत्पीडन सहनुपर्यो। ९ माहिना पछि उनी भागेर घर फर्किन्। घरमा उनलाई १२ वर्षमा नै विवाह गरिदिइयो। विवाह गरे पश्चात उनलाई कमैँया बनाइयो। कमैयाबाट मुक्ति पाएपछि पनि उनले ३ ठाउँमा काम गर्नुपरेको थियो। त्यस समयमा उनले मिलबाट धेरै थारु आन्दोलानका बारेमा थापाइन् र समुहहरुमा संलग्न भइन्। Sundari Chaudhary was born in a peasant family. Despite not being a Kamaiya, her father sent her to work at a landowner’s house due to owing him a loan. There she experienced violence and abuse from the hands of the landowner’s wife. Even though she was supposed to work for a year, she fled the house after 9 months and returned home. However, upon returning home she was married off at the age of 12. Since she was married to a Kamaiya family, she was also made into a Kamaiya. Even after being freed by the government, she had to work three jobs to maintain herself. During this time she was exposed to plenty of Tharu liberation groups and started being involved in them.

गङ्गा छन्त्याल, २९, बाग्लुङ्गमा सामन्य परिवारमा जन्मनुभएको, एक व्हील्चेअर बास्केटबल प्रेमि हुन। उनलाई स्कूल जान भने अलि कठिन भयो । बाग्लुङ्गको उकालो ओरालो अरुको लागि आधि घन्टाको बाटो थियो भने उनलाई भने एक डेढ घन्टा जति लाग्थ्यो । ६ महिनाको हुदा सम्म पनि हात खुट्टा चल्थ्यो रे तर पछि भने कम्मर तलतिर निस्लोट ज्वोरो आयो । धामि झाक्री खुब गरियो तर पछि काठमाडौंमा देखाउदा पोलियोको शङ्का गरियो।

४२ बर्षकी किरण कुमारी झा लाई किरण झा रस्मी ले पनि चिन्छन। उनको जन्म महोत्तरीको जलेस्वोरमा भएको हो। शिक्षित परिवारमा जन्मे पनि छोरीका लागि उच्च शिक्षाभन्दा विवाह नै महत्वपूर्ण हुन्छ भन्ने बुवाको मान्यता भएकाले किरनले आफ्नो पढाइ पूरा गर्न सकिरहेका थिएनन् । तैपनि, विवाहपछि पनि तिनी आफ्नो शैक्षिक अध्ययनलाई निरन्तरता दिन प्रतिबध् थिइन्।

२०३३ सालमा जुम्लामा जन्मिनु भएको सोनम यान्की मुगालको पहिचन मुगु जिल्लाको मुगुम्पा समुदायबाट रहेको छ। उहाँ सानै देखि आफ्नो आदिवासी संस्कृति र भाषाप्रति निकै गर्व गर्नु हुन्थियो ।

सोनम भन्नु हुन्छ कि उहाँको नेपाली भाषा त्यस्तो राम्रो नभएको कारण उहाँले आफ्नो एस.एल.सी कटाउन पाउनु भएन र पछी काम गर्न जाँदा पनि आफू “खस” जातीको नभएको हुँदा, काम पाउन गाह्रो भएको बताउनु हुन्छ । उहाँ आफ्नो भाषाको पहिचनको लागि भनेर तीन दिने ‘भाषा आन्दोलन’मा पनि लागि पर्नु भएको थियो।

सन् २०१८ मा बाडी आन्दोलनको नेतृत्व का लागि बीबीसी टप १० सबैभन्दा प्रेरणादायी महिलाहरुमा सूचीकृत उमादेवी बादी नेपाली नारीवादी आन्दोलनको इतिहासका प्रतिमा हुन्। उनले आफ्नो समुदायका महिलाहरुका लागि मात्र होइन, अछुतता, जग्गाको स्वामित्व र नागरिकताका आधारमा हुने सबै विभेदका विरुद्ध आन्दोलनको नेतृत्व गरिन् र अहिले पनि जारी छ ।